เรียนรู้สัญญาณการป่วยทางจิตที่ซ่อนอยู่ ทำอย่างไรหากคนที่คุณรักอยู่ในข่ายของการโกหกจนเป็นนิสัย

โกหกจนหยุดไม่ได้ สัญญาณโรคหลอกตัวเอง และทางออกด้วยการพบจิตแพทย์

การโกหกเรื่องเล็กน้อยเป็นครั้งคราวอาจเกิดขึ้นได้ตามปฏิสัมพันธ์ทางสังคมทั่วไป แต่หากเริ่มมีความประพฤติโกหกจนหยุดไม่ได้ แต่งเรื่องราวเกินจริง สร้างเรื่องราวขึ้นมาโดยไม่มีเหตุผล หรือที่หลายคนเรียกว่าโรคหลอกตัวเอง พฤติกรรมเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่นิสัยส่วนบุคคล แต่เป็นสัญญาณเตือนสำคัญถึงปัญหาสุขภาพจิตที่ซ่อนอยู่เบื้องลึก การทำความเข้าใจสาเหตุ ผลกระทบ และการเข้ารับคำปรึกษาจาก specialist โดยตรง จะช่วยหยุดวงจรนี้ได้อย่างยั่งยืน

1. การโกหกจนหยุดไม่ได้ (Pathological Lying) คืออะไร?

การโกหกจนเป็นนิสัย หรือ Pathological Lying (Pseudologia Fantastica) คือภาวะที่บุคคลหนึ่งพูดความไม่จริงอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นปฏิกิริยาอัตโนมัติ ผู้ที่มีอาการนี้มักยกระดับเรื่องราวให้ซับซ้อนยิ่งขึ้น โดยมีลักษณะเด่นที่สังเกตได้ดังนี้:

  • โกหกโดยปราศจากผลประโยชน์ชัดเจน: บ่อยครั้งเป็นการโกหกโดยไม่มีเป้าหมายเพื่อผลประโยชน์ทางการเงินหรือหลบเลี่ยงความผิด แต่ทำไปเพราะเป็นพฤติกรรมเคยชิน
  • สร้างเรื่องราวซับซ้อนและเกินจริง: แต่งเรื่องราวเกี่ยวกับหน้าที่การงาน สถานะทางสังคม ความร่ำรวย หรืออาการเจ็บป่วยร้ายแรง เพื่อดึงดูดความสนใจ
  • เชื่อในคำโกหกของตนเอง: เมื่อทำเป็นประจำ สมองจะเริ่มแยกแยะความจริงกับเรื่องแต่งได้ยากขึ้น จนผู้พูดดูเหมือนจะเชื่อว่าเรื่องเหล่านั้นเกิดขึ้นจริง
  • วางบทบาทให้ตนเองเป็นจุดสนใจ: ไม่ว่าจะในฐานะฮีโร่ผู้ประสบความสำเร็จ หรือเหยื่อที่น่าสงสาร เพื่อให้ได้มาซึ่งความเห็นใจและการยอมรับจากคนรอบข้าง

2. ความแตกต่างระหว่าง การโกหกทั่วไปกับโรคหลอกตัวเอง

เพื่อวิเคราะห์อาการได้อย่างถูกต้อง ควรแยกแยะความแตกต่างระหว่างการโกหกตามธรรมชาติในชีวิตประจำวัน กับภาวะทางจิตเวช

ประเด็นเปรียบเทียบ

การโกหกทั่วไป (White Lies
/ Normal Lying)

การโกหกจนหยุดไม่ได้ (Pathological Lying)

เจตนาหลัก

เพื่อรักษาน้ำใจ รักษามารยาท หรือเอาตัวรอดจากความผิด

เกิดจากแรงขับภายใน
ไม่สามารถควบคุมตนเองได้

แรงจูงใจ

มีเหตุผลรองรับที่ชัดเจน

มักไม่มีเหตุผล หรือโกหกเพียงเพราะอยากโกหก

ความถี่

เกิดขึ้นนานๆ ครั้ง ตามสถานการณ์

เกิดขึ้นต่อเนื่องจนเป็นนิสัยและมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น

ความรู้สึกผิด

รู้สึกละอายใจ กลัวถูกจับได้

ไม่รู้สึกผิด หรือไร้ความวิตกกังวลเมื่อถูกจับโกหกได้

การโกหกทั่วไป
(White Lies / Normal Lying)


เจตนาหลัก

เพื่อรักษาน้ำใจ รักษามารยาท หรือเอาตัวรอดจากความผิด



แรงจูงใจ

มีเหตุผลรองรับที่ชัดเจน



ความถี่

เกิดขึ้นนานๆ ครั้ง ตามสถานการณ์



ความรู้สึกผิด

รู้สึกละอายใจ กลัวถูกจับได้

การโกหกจนหยุดไม่ได้
(Pathological Lying)


เจตนาหลัก

เกิดจากแรงขับภายใน ไม่สามารถควบคุมตนเองได้



แรงจูงใจ

มักไม่มีเหตุผล หรือโกหกเพียงเพราะอยากโกหก



ความถี่

เกิดขึ้นต่อเนื่องจนเป็นนิสัยและมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น



ความรู้สึกผิด

ไม่รู้สึกผิด หรือไร้ความวิตกกังวลเมื่อถูกจับโกหกได้

3. สาเหตุทางจิตเวชที่ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมโกหกไม่หยุด

การโกหกจนเป็นนิสัยไม่ได้เกิดขึ้นอย่างลอยๆ แต่มักเป็นอาการร่วมที่พบได้ในผู้ป่วยปัญหาสุขภาพจิตและโรคความผิดปกติทางบุคลิกภาพ (Personality Disorders) หลายประเภท เช่น

3.1 โรคหลงตัวเอง (Narcissistic Personality Disorder)

ผู้ป่วยจะมีภาวะต้องการได้รับการยอมรับ ชื่นชม และให้ความสำคัญกับตนเองสูงเกินจริง จึงมักใช้คำโกหกคุยโวเกี่ยวกับความสำเร็จและเส้นสาย เพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่สมบูรณ์แบบ

3.2 โรควิตกกังวล (Anxiety Disorders)

ความกลัวการถูกปฏิเสธและความรู้สึกไม่มั่นคงในจิตใจ ทำให้ผู้ป่วยสร้างเรื่องโกหกขึ้นมาเป็นเกราะป้องกันตนเอง เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกตัดสินจากผู้อื่น

3.3 โรคย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive-Compulsive Disorder)

การหลอกตัวเองอาจถูกใช้เป็นกลไกการรับมือ (Coping Mechanism) รูปแบบหนึ่ง เพื่อผ่อนคลายความเครียดสะสม หรือปกปิดอาการป่วยที่แท้จริงของตนเองไม่ให้ผู้อื่นรับรู้

3.4 โรคต่อต้านสังคม (Antisocial Personality Disorder)

ผู้ป่วยกลุ่มนี้ใช้การโกหกเป็นเครื่องมือหลักในการหลอกใช้ ปั่นหัว หรือแสวงหาผลประโยชน์จากผู้อื่น โดยปราศจากความรู้สึกผิดหรือความเห็นอกเห็นใจ

นอกจากนี้ ปัจจัยด้านบาดแผลทางใจในวัยเด็ก (Childhood Trauma) การเติบโตในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัย ตลอดจนความบกพร่องในการทำงานของสารสื่อประสาทและระดับฮอร์โมนในสมอง ต่างก็มีส่วนกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมเสพติดการโกหกได้เช่นกัน

4. แนวทางการดูแลและช่วยเหลือคนใกล้ชิดที่มีภาวะโกหกจนเป็นนิสัย

การรับมือกับผู้ที่มีอาการโกหกจนหยุดไม่ได้ จำเป็นต้องใช้ความเข้าใจ ความใจเย็น และหลักการทางจิตวิทยาที่ถูกต้อง

  1. ทำความเข้าใจว่าไม่ใช่เรื่องส่วนตัว: ตระหนักว่าคำโกหกนั้นเกิดจากอาการเจ็บป่วยทางจิตใจที่ไม่สามารถควบคุมได้ ไม่ได้มีเจตนาทำร้ายคุณโดยตรง
  2. ตั้งรับด้วยอารมณ์ที่มั่นคง: การแสดงความโกรธหรือต่อว่าอย่างรุนแรงจะไม่ช่วยให้พฤติกรรมดีขึ้น แต่จะยิ่งทำให้ผู้ป่วยสร้างคำโกหกใหม่ขึ้นมาปกปิด
  3. ไม่ร่วมมือกับคำโกหก: แสดงจุดยืนอย่างนุ่มนวลแต่หนักแน่น โดยการถามหาข้อเท็จจริงอย่างมีเหตุผล และไม่เออออตามเรื่องราวที่แต่งขึ้น
  4. สนับสนุนให้เข้ารับการรักษากับผู้เชี่ยวชาญ: อธิบายให้ผู้ป่วยเห็นถึงประโยชน์ของการบำบัดรักษาโดยไม่ตัดสิน เพื่อให้ยอมรับการเปิดใจเข้ารับความช่วยเหลือ

5. การรักษาภาวะโกหกจนเป็นนิสัยและการฟื้นฟูจิตใจที่ เดอะดอว์น เชียงใหม่

หากพฤติกรรมโกหกจนหยุดไม่ได้เริ่มส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ การทำงาน หรือสร้างความทุกข์ทรมานใจ การเข้าพบจิตแพทย์เพื่อวินิจฉัยและวางแผนบำบัดรักษาคือทางออกที่ดีที่สุด

เดอะดอว์น เชียงใหม่ (The Dawn Wellness Centre Chiang Mai) ในฐานะศูนย์สุขภาพจิต และศูนย์บำบัดยาเสพติด เอกชน ที่ได้มาตรฐานระดับสากล พร้อมให้บริการบำบัดฟื้นฟูผู้ที่มีภาวะโรคหลอกตัวเอง และปัญหาสุขภาพจิตร่วมอย่างครบวงจร

ทำไมต้องเลือกบำบัดที่ เดอะดอว์น เชียงใหม่?

  • โปรแกรมบำบัดแบบผู้ป่วยใน (Residential Treatment): ผู้เข้ารับการรักษาจะได้พำนักในสถานบำบัดยาเสพติดกินนอน และศูนย์บำบัดสุขภาพจิตที่มีบรรยากาศสงบ ปลอดภัย และเป็นส่วนตัว ปราศจากสิ่งกระตุ้นภายนอก
  • ทีมผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง: ดูแลโดยทีมจิตแพทย์ นักจิตวิทยาบำบัด และพยาบาลวิชาชีพที่มีประสบการณ์สูง พร้อมประเมินสาเหตุเชิงลึกรายบุคคล
  • จิตบำบัดมาตรฐานสากล: ประยุกต์ใช้จิตบำบัดปรับความคิดและพฤติกรรม (CBT) ควบคู่กับนวัตกรรม
  • TMS รักษาโรคซึมเศร้า และภาวะแทรกซ้อนทางจิตเวช เพื่อปรับสมดุลการทำงานของสมอง
  • การดูแลแบบองค์รวม (Holistic Approach): ผสานกระบวนการทำครอบครัวบำบัด (Family Therapy) การฝึกสติ และกิจกรรมฟื้นฟูสุขภาพจิต เพื่อสร้างตัวตนใหม่ที่แข็งแกร่งและป้องกันการกลับไปมีพฤติกรรมเดิม

หากคุณหรือคนที่คุณรักกำลังเผชิญกับปัญหาโกหกจนหยุดไม่ได้ หรือต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับรักษาโรคซึมเศร้า, รักษาแพนิค, รักษาไบโพลาร์ รวมถึงประเมินพบจิตแพทย์ และรายละเอียดค่าใช้จ่าย สามารถติดต่อทีมงานผู้เชี่ยวชาญของเดอะดอว์น เชียงใหม่ เพื่อเริ่มต้นกระบวนการรักษาและคืนคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนได้ตั้งแต่วันนี้

โทร. +66 52 135 122

ทุกปัญหามีทางออก พบกับแสงสว่างปลายอุโมงค์​

ให้เราช่วยคุณตั้งแต่วันนี้









Scroll to Top